Natura 2 i 1

Natura 2 i 1

2 czy 1?

Na ostatnim spotkaniu z uważną fotografią rozmawialiśmy o naturze. Osią przewodnią tej dyskusji była próba nazwania tego, w jaki sposób ludzie podchodzą do natury. Jaki mogą mieć stosunek do natury właśnie. Oczywiście jest całe wielkie spektrum różnych podejść, emocji, uczuć. Czy wreszcie sposobu rozumienia naszej relacji z naturą. Próbując jakoś ogarnąć to spektrum zaproponowałem, być może nieco uproszczoną, klasyfikację. Używając nieco naukowego języka można wyróżnić dwa bardzo różniące się od siebie światopoglądy: konwencjonalny i post konwencjonalny. Na potrzeby dyskusji określiłem je dwiema cyframi 2 i 1. Podejście konwencjonalne jest reprezentowane przez cyfrę 2, zaś postkonwencjonalne, przez cyfrę 1.

Podejście konwencjonalne (2)

W skrócie chodzi o to, że podejście konwencjonalne, czyli 2, traktuje człowieka i naturę jako dwa osobne, niezależne byty, dwie osobne niezależne rzeczywistości. Myśląc w ten sposób wobec natury można przeżywać różnorodne uczucia, począwszy od grozy aż po podziw. Zwykle myśląc konwencjonalnie traktujemy naturę jako przedmiot, który należy okiełznać, uporządkować, zagospodarować, dać sobie z nim radę. W tym ujęciu natura w człowieku może przeszkadzać, budzić niechęć, być niechcianym dodatkiem do wolnej i pięknej duszy. Dusza jest czymś co objawia się i istnieje poza naturą. Istnieje wręcz poza tym światem. Ciało zaś, reprezentujące w tym ujęciu naturę właśnie, jest w gruncie rzeczy swego rodzaju przeszkodą. Zdjęcia, które robimy w tym stanie umysłu, mogą oddać podziw, grozę, piękno, wielkość, majestatyczność przyrody. Mogą pokazać zagubienie człowieka w przyrodzie. Natura może być miejscem wytchnienia, dawać szczęście, spokój, relaks. Natura też może być traktowana w sposób gospodarski. Powinna być wykorzystywana dla celów człowieka, który jest jej panem. Zwykle jednak w tym stanie umysłu fotograf nie przekracza podstawowego założenia, że ten kto fotografuje, jest kimś/czymś zupełnie innym, od tego, co jest fotografowane, od całego procesu fotografowania.

Podejście postkonwencjonalne (1)

Zgoła inaczej wygląda podejście postkonwencjonalne, dla wygody określone cyfrą 1. W tym podejściu człowiek i natura, to nie są dwie osobne rzeczywistości. W tym stanie umysłu widzimy raczej podstawową jedność, wspólność, człowieka i natury. Natura nie jest miejscem do zdobywania, porządkowania, dawania sobie rady, ale raczej miejscem do odkrywania, rozumienia, czasem zachwytu. Człowiek nie jest czymś osobnym, fotograf nie jest czymś osobnym, ale jest właśnie wyrazem i przejawem natury. Zatem zarówno zdjęcie, jak i proces jego powstawania, fotograf, wszystko to wyrasta z tego samego miejsca, z tego samego źródła. Zdjęcia robione w tym stanie umysłu mogą wyrażać dziecięcą radość, zadziwienie przyrodą, naturą. Ciekawość, uważność, delikatność, łagodność, przestronność, nieskończoność – to tylko niektóre ze stanów emocjonalnych, jakie mogą wyrażać zdjęcia postkonwencjonalne.
Zdjęcie postkonwencjonalne próbuje opowiedzieć historię, która zaczęła się mniej więcej 13 miliardów lat temu, wtedy, kiedy powstał świat. Źdźbło trawy jest nie tylko piękne, ale jest też ważnym aktorem w całej historii wszechświata. Jego istnienie jest możliwe tylko dlatego, że kiedyś, gdzieś był wielki wybuch, który doprowadził do tego, że na źdźble trawy jest kilka kropli rosy.

 

Zdjęcie: Joanna Pasternak

Jarosław Chybicki

Z wykształcenia psycholog. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego, Paryskiej Sorbony oraz wielu kursów prowadzonych w USA, Niemczech oraz Rosji. Certyfikowany instruktor Mindfulness. Autoryzowany użytkownik Leadership Development Framework we współpracy z Harthill z Anglii. Certyfikowany coach Focus Energy Balance Indicator (FEBI). Współpracuje z Meta Integral, Dana Carman Integral, Focus Leadership z USA. Członek – założyciel International Partnership for Assessment and Development. Założyciel firmy doradczej i szkoleniowej. Po sprzedaży firmy pracuje jako konsultant, coach i trener. Prowadził zajęcia m. in. na: Akademii Leona Koźmińskiego, Politechnice Gdańskiej, Uniwersytecie SWPS, Uniwersytecie Gdańskim. Autor wielu publikacji z zakresu zarządzania i przywództwa, w tym dotyczących zarządzania integralnego, zarządzania przez wartości, psychologii pozytywnej w biznesie, uważności w pracy. Napisał książkę „Skup się! Trening mindfulness dla zestresowanych pracą” oraz „Uważna fotografia”. Aktywista społeczny, członek stowarzyszeń koncentrujących się na rozwoju osobistym i zawodowym. Prywatnie pasjonat fotografii.

Close Menu
X